Gorsety zinwentaryzowano w Gminnej Bibliotece Publicznej im. Janiny Czaja w Wiśniowej w trakcie II terenowego obozu badawczego (wrzesień 2018 roku) w ramach projektu „Wiśniowski Jarmark Rzemiosł i Zawodów Tradycyjnych – lokalna tradycja w działaniu”.

Dane umieszczone obok fotografii gorsetów, a także innych części elementów ubioru o charakterze regionalnym uwzględniają nazwiska właścicieli, wykonawców (twórców) a także innych osób związanych z danym obiektem. Informacje opatrzone cudzysłowem to określenia gwarowe lub wypowiedzi właścicieli, którzy dzielili się wiedzą na temat gorsetów bezpośrednio podczas inwentaryzacji. Pragniemy zaznaczyć, że informacje, które znajdziecie Państwo na stronie internetowej, to tylko fragment z wszystkich wiadomości zawartych w kartach inwentarzowych gorsetów. Całość archiwum jest własnością Gminnego Ośrodka Kultury i Sportu w Wiśniowej oraz Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie.

Przeprowadzenie inwentaryzacji i opracowanie katalogu: Patryk Pawlaczyk, wieloletni kustosz w Państwowym Muzeum Etnograficznym w Warszawie – specjalizacja: strój i tkanina.

Autorka zdjęć: Anahita Rezaei, specjalista ds. edukacji dorosłych w Dziale Edukacji Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie, absolwentka Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie (specjalność: sztuka nowych mediów).

Zachęcamy Państwa do komentarzy, interpretacji oraz do poszerzania wiedzy na temat zinwentaryzowanych obiektów poprzez stronę internetową projektu i bezpośredni kontakt z pracownikami GOKiS w Wiśniowej.

1.  

właścicielka: Danuta Tokarz

data wykonania: 1999

miejscowość: Wiśniowa

Gorset wyszywany ręcznie muliną z cekinami. Noszony na procesjach, występach. Jest używany nadal. Zestawiany z białą bluzką i spódnicą z zielonego tybetu.

 

2.  

właścicielka: Danuta Tokarz

wykonanie: Danuta Urbanik (Stowarzyszenie Twórców i Artystów „Cepry”)

data wykonania: 2015

miejscowość: Wiśniowa

Kaftan wyszyty maszynowo, nićmi do haftowania maszynowego. Noszony na procesjach, podczas występów scenicznych. Jest używany nadal. Zestawiany z białą bluzką i spódnica z zielonego tybetu.

 

3.  

właścicielka: Elżbieta Bydłoń

wykonawca: nieznany

data wykonania: około 1950

miejscowość: Węglówka

Gorset zmieniał właścicieli, należał do babci właścicielki. “Noszony podczas procesji, wesel, itd.”.

 

4.  

właścicielka: Elżbieta Bydłoń

wykonawca: nieznany

data wykonania: około 1980

miejscowość: Wiśniowa

Gorset zmieniał właścicieli, ostatnio używany przez mamę właścicielki. “Używany na procesję itd.”.

 

5.  

właścicielka: Krystyna Rokosz

wykonanie: Janina Drabik (nie żyje, urodzona w latach 20’tych XX w.)

data wykonania: 1960/1970

miejscowość: Wiśniowa

Właścicielka posiada obiekt od 50 lat. Cekiny, starego typu, koraliki szklane, sieczka szklana, podszyty płótnem lnianym. Noszony „do obrazu” – asysta kościelna.

 

6.  

właścicielka: Krystyna Tokarz

wykonanie: Janina Drabik (nie żyje, urodzona w latach 20’tych XX w.)

data wykonania: 1960/1970

miejscowość: Wiśniowa

Właścicielka posiada obiekt od 50 lat. Haftki pasmanteryjne z okresu międzywojnia, płótno bawełniane, haftowane „lacetą” – muliną. Noszony „do obrazu” – asysta kościelna.

 

7.  

właścicielka: Maria Poradzisz, poprzednia właścicielka: matka – Maria Knapczyk (ur. 1921) z Kobielnika (z Potoka)

wykonawca: nieznany

data wykonania: około 1928

miejscowość: Wiśniowa

Wyszywany ręcznie „lancetą”. Zdobiony koralikami. Gorset noszony przez mamę właścicielki do kościoła i „ do obrazu”. W późniejszym okresie noszony przez obecną właścicielkę „do obrazu” a także podczas występów w ramach działalności w zespole regionalnym „Banda Burek”. Obecnie przechowywany jako „tradycja rodzinna”. „Jak podrośnie wnuczka to będzie chodzić, bo jest zainteresowana dawnymi tradycjami”. Gorset noszono do białej bluzki, ze spódnicą, butami „botkami” i zapaską.  Gorset wielokrotnie zmniejszany i przerabiany  w zależności od potrzeb.

 

 

8. właścicielka: Danuta Hebda

wykonanie: Wiktoria Hebda

data wykonania: 1940/1950

miejscowość: Wiśniowa

Był własnością teściowej. Gorset haftowany nićmi i bogato „cekinowany” cekinami i koralikami. Na plecach tzw. orzeł. Noszony wraz ze „spódnicą krakowską”, białą haftowaną bluzką, koralami i zapaską. Używany w ramach procesji, wesel, uroczystości gminnych, dożynek. Przechowywany jako pamiątka rodzinna.

 

9.  

 

właścicielka: Anna Podmokła

data wykonania: około 1940

miejscowość: Wiśniowa

Gorset był własnością matki właścicielki. Gorset bogato haftowany w motywy kwiatowe, uzupełniony cekinami i koralikami. Boki , a także „patki” obszyte koralikami oraz słomką szklaną. Noszony podczas uroczystości kościelnych, gminnych, szkolnych. Obecnie pieczołowicie przechowywany jako pamiątka rodzinna.

 

 

10.  

właścicielka: Celina Lenart

wykonawca: nieznany

data wykonania: 1920/1930

miejscowość: Wiśniowa

Gorset „cekinowany”, ozdobiony sieczką szklaną, haftowany w ornament kwiatowy. Zestawiany z białą bluzką, koralami, zieloną spódnicą tybetową, zapaską. Noszony podczas uroczystości kościelnych, procesji, dożynek, uroczystości gminnych.

 

 

11.  

właścicielka: Beata Murzyn

wykonanie: Janina Urbaniak z Lipnika

data wykonania: 1950/1960

miejscowość: Wiśniowa

Haftowany, „cekinowany”, na plecach umieszczono motyw „orła”. Zestawiany z białą bluzką, koralami, zieloną spódnicą tybetową, zapaską. Noszony przez matkę właścicielki jako młodą dziewczynę (okres panieński) na procesjach, weselach, dożynkach. Przechowywany jako pamiątka rodzinna.

 

12.  

właścicielka: Krystyna Szydlak

wykonawca: nieznany

data wykonania: około 1960

miejscowość: Wiśniowa

Właścicielka zabrała gorset do Trzemieśni po zamążpójściu. Gorset dziewczęcy, haftowany, „cekinowany”. Zestawiany z białą bluzką, koralami, zieloną spódnicą tybetową, zapaską. Gorset nadal użytkowany przez dziewczynki podczas procesji, uroczystości kościelnych, a także uroczystości szkolnych.

 

13.  

właściciel: Jerzy Chlipała

wykonawca: nieznany

data wykonania: 1930/1940

miejscowość: Wiśniowa.

Gorset „cekinowany, ozdobiony sieczką, słomką szklaną”, haftowany w drobno kwiatowy wzór. Zestawiany z  białą bluzką, koralami, zieloną spódnicą tybetową w duże róże i zapaską. W zimniejszych okresach z chustkami „każmiyrkami” lub „jesionkami” do butów – kozaków sznurowanych lub do wsuwanych pantofli zapinanych „na pasek” z klamerką. Gorset był własnością babci, która nosiła go w okresie panieńskim  na procesje, święta kościelne, wesela. Przechowywany jako pamiątka rodzinna.

 

 

14.  

właścicielka: Barbara Lis

wykonanie: Wiktoria Hebda

data wykonania: 1930

miejscowość: Wiśniowa

Gorset haftowany, „cekinowany”, na plecach motyw „orła”, okolice ramion obrabiane słomką szklaną. Zestawiany z białą bluzką, koralami, zieloną spódnicą tybetową w duże róże i zapaską. Noszony na procesjach, występach, uroczystościach gminnych, dożynkach. Właścicielka twierdzi, że „cena gorsetu była równowartością ceny krowy mlecznej”. Gorset przechowywany jako pamiątka rodzinna dla podtrzymania tradycji.

 

15.  

właścicielka: Helena Jamróz

wykonanie: Helena Jamróz

data wykonania: 1965

miejscowość: Wiśniowa

Gorset haftowany, „cekinowany”. Na plecach orzeł. Zestawiany z białą bluzką, koralami, zieloną spódnicą tybetową w duże róże i zapaską. Używany podczas procesji, świąt kościelnych i gminnych. Przechowywany jako pamiątka rodzinna „dla wnuków”. Obecnie gorset jest nadal noszony.