Gorsety zinwentaryzowano w Gminnej Bibliotece Publicznej im. Janiny Czaja w Wiśniowej w trakcie II terenowego obozu badawczego (wrzesień 2018 roku) w ramach projektu „Wiśniowski Jarmark Rzemiosł i Zawodów Tradycyjnych – lokalna tradycja w działaniu”.

Dane umieszczone obok fotografii gorsetów, a także innych części elementów ubioru o charakterze regionalnym uwzględniają nazwiska właścicieli, a także innych osób związanych z danym obiektem. Informacje opatrzone cudzysłowem to określenia gwarowe lub wypowiedzi właścicieli, którzy dzielili się wiedzą na temat gorsetów. Pragniemy zaznaczyć, że informacje, które znajdziecie Państwo na stronie internetowej, to tylko fragment z wszystkich wiadomości zawartych w kartach inwentarzowych gorsetów. Całość archiwum jest własnością Gminnego Ośrodka Kultury i Sportu w Wiśniowej oraz Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie.

Przeprowadzenie inwentaryzacji i opracowanie katalogu: Patryk Pawlaczyk, kustosz w Państwowym Muzeum Etnograficznym w Warszawie – specjalizacja: strój i tkanina

Autorka zdjęć: Anahita Rezaei, specjalista – koordynator ds.projektów w Dziale Komunikacji Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie

 

Zachęcamy Państwa do komentarzy, interpretacji oraz do poszerzania wiedzy na temat zinwentaryzowanych obiektów poprzez stronę internetową projektu i bezpośredni kontakt z pracownikami GOKiS w Wiśniowej.

1. właściciel: Danuta Tokarz, data wykonania: 1999, miejscowość: Wiśniowa.

Gorset wyszywany ręcznie muliną z cekinami. Noszony na procesjach, występach. Jest używany nadal. Zestawiany z białą bluzką i spódnica z zielonego tybetu.

2. właściciel: Danuta Tokarz, wykonanie: Danuta Urbanik (Stowarzyszenie Twórców i Artystów „Cepry”), data wykonania: 2015, miejscowość: Wiśniowa.

Kaftan wyszyty maszynowo, nićmi do haftowania maszynowego. Noszony na procesjach, podczas występów scenicznych. Jest używany nadal. Zestawiany z białą bluzką i spódnica z zielonego tybetu.

3. właściciel: Elżbieta Bydłoń, wykonawca nieznany, data wykonania: około 1950, miejscowość: Węglówka.

Gorset zmieniał właścicieli, należał do babci właścicielki. „Noszony podczas, procesji, wesel, itd.”.

4. właściciel: Elżbieta Bydłoń, wykonawca nieznany, data wykonania: około 1980, miejscowość: Wiśniowa.

Gorset zmieniał właścicieli, ostatnio używany przez mamę właścicielki. „Używany na procesję itd.”.

5. Krystyna Rokosz, wykonawca Janina Drabik (nie żyje, urodzona w latach 20’tych XX w), wieś Wiśniowa. Właścicielka posiada obiekt od 50 lat. Data wykonania 1960/1970. Cekiny, starego typu, koraliki szklane, sieczka szklana, podszyty płótnem lnianym. Noszony „do obrazu” – asysta kościelna.
6. Krystyna Tokarz, wykonawca Janina Drabik (urodzona w latach 20’tych XX w),wieś Wiśniowa, Właścicielka posiada obiekt od 50 lat. Data wykonania 1960/1970. Haftkipasmanteryjne z okresu międzywojnia, płótno bawełniane, haftowane „Lacetą” – muliną. Noszony „do obrazu” – asysta kościelna.

 

7. Maria Poradzisz, poprzedni właściciel mama – Maria Knapczyk (ur. 1921) z Kobielnika (z Potoka). Wykonawca nieznany. Wykonany około 1928, wieś Wiśniowa. Wyszywany ręcznie „lancetą”. Zdobiony koralikami. Gorset noszony przez mamę właścicielki do kościoła i „ do obrazu” . W późniejszym okresie noszony przez właścicielkę „do obrazu” a także podczas występów w ramach działalności zespołu „Banda Burek”. Obecnie przechowywany jako „tradycja rodzinna” . „Jak podrośnie wnuczka to będzie chodzić, bo jest zainteresowana dawnymi tradycjami”.  Gorset noszono do białej bluzki, spódnicą, butami „botkami” i zapaską.  Gorset wielokrotnie zmniejszany i przerabiany  w zależności od potrzeb.

 

8. Danuta Hebda, wykonawca Wiktoria Hebda, Był własnością teściowej. Data wykonania 1940-1950, wieś Wiśniowa. Gorset haftowany nićmi i bogato „cekinowany” cekinami i koralikami. Na plecach tzw. „orzeł”. Noszony wraz z „spódnicą krakowską”, białą haftowaną bluzką, koralami i zapaską. Używany w ramach procesji , wesel, uroczystości gminnych, dożynek. Przechowywany jako pamiątka rodzinna.
9. Anna Podmokła, gorset był własnością mamy, wykonany około 1940. Wieś Wiśniowa. Gorset bogato haftowany w motywy kwiatowe, uzupełniony cekinami i koralikami. Boki , a także „Patki” obszyte koralikami oraz słomką szklaną. Noszony podczas uroczystości kościelnych, gminnych, szkolnych . Obecnie pieczołowicie przechowywany jako pamiątka rodzinna.
10. Celina Lenart, wykonawca nieznany, Wykonanie 1920 – 1930. Wiśniowa. Gorset „cekinowany”, ozdobiony sieczką szklaną, haftowany w ornament kwiatowy. Zestawiany z białą bluzką, koralami, zieloną spódnicą tybetową, zapaską. Noszony podczas uroczystości kościelnych, procesji, dożynek, uroczystości gminnych.
11. Beata Murzyn. Wykonawca Janina Urbaniak z Lipnika. Wykonany: 1950/1960. Wieś Wiśniowa. Haftowany, „cekinowany”, na plecach umieszczono motyw „orła”. Zestawiany z białą bluzką, koralami, zieloną spódnicą tybetową, zapaską. Noszony przez matkę właścicielki jako młodą dziewczynę (okres panieński) na procesjach, weselach, dożynkach. Przechowywany jako pamiątka rodzinna.
12. Krystyna Szydlak, wykonawca nieznany, data wykonania około 1960 roku. Wieś Wiśniowa. Właścicielka zabrała gorset do Trzemieśni po zamążpójściu. Gorset dziewczęcy, haftowany, „cekinowany”. Zestawiany z białą bluzką, koralami, zieloną spódnicą tybetową, zapaską. Gorset nadal użytkowany przez dziewczynki podczas procesji, uroczystości kościelnych, a także uroczystościach szkolnych.
13. Jerzy Chlipała, wykonawca nieznany, data wykonania 1930-1940. Wieś Wiśniowa. Gorset „cekinowany” ozdobiony sieczką, słomką szklaną”, haftowany w drobno kwiatowy wzór.  G”. Zestawiany z  białą bluzką, koralami, zieloną spódnicą tybetową w duże róże, zapaską. W zimniejszych okresach a chustkami „Każmiyrkami” lub „jesionkami” do butów – kozaków sznurowanych lub wsuwanych pantofli zapinanych „na pasek” z klamerką. Gorset był własnością babci, która nosiła go w okresie panieńskim  na procesje, święta kościelne, wesela. Przechowywany jako pamiątka rodzinna.

 

14. Barbara Lis, wykonawca: Wiktoria Hebda. Data wykonania 1930. Wiśniowa. Gorset haftowany, „cekinowany”, na plecach motyw „orła”, okolice ramion obrabiane słomką szklaną. Zestawiany z białą bluzką, koralami, zieloną spódnicą tybetową w duże róże, zapaską. Gorset przechowywany jako pamiątka rodzinna dla podtrzymania tradycji. Noszony na procesjach, występach, uroczystościach gminnych, dożynkach. Właścicielka twierdzi, że „cena gorsetu była równowartością ceny krowy mlecznej”.
15. Helena Jamróz – właściciel i wykonawca. 1965. Wiśniowa. Gorset haftowany, „cekinowany”. Na plecach orzeł. Przechowywany jako pamiątka rodzinna „dla wnuków”. Zestawiany z białą bluzką, koralami, zieloną spódnicą tybetową w duże róże, zapaską. Używany podczas procesji, świąt kościelnych i gminnych. Obecnie gorset jest nadal noszony.